سال همت مضاعف وکار مضاعف
چکيده
چكيده
روابط حاكم بر بازار كار، متأثّر از ديدگاه مكتب اقتصادى به كار است. اعتقادات، اخلاقيات و روشهاى عملى، آثارشديدى بر رفتار دارد. نوع رفتار در بازار كار، آثار خود را در بخش توليد و بر رشد جامعه پديد ميآورد. اعتقاداتاسلامى و اخلاقيات آن، مسلمان را به انجام كار اقتصادى ترغيب ساخته، انگيزههاى متعدّدى را در او ايجاد ميكند.
برخلاف آنچه درباره آموزههاى دينى گفته شده، مبانى ارزشى و اعتقادى مسلمان توانايى ايجاد برآيند رفتار توسعهزا را در خود دارد. متون دينى و عملكرد اولياى دينى، كار اقتصادى را مطلوب و محبوب معرّفى كرده است و اعتقاد به قضا و قدر الاهى، رزاقيت خداوند، شفاعت، قيامت، توكّل، زهد، و صبر فقط تضادى با انجام كار نداشته، بلكه درك صحيح از موارد پيشگفته، اثر مثبت آن را بر كار و ايجاد زمينه رشد و توسعه اقتصادى نشان ميدهد.
منظور از کار مضاعف و همت مضاعف کمی نیست، کیفی است
مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا امسال را سال همت مضاعف و کار مضاعف قرار دادند.در متن فرمایشات ایشان آمده که کار جدید، کار بهتر؛ یعنی هم کار بیشتر و هم بهرهوری بیشتر. البته این مضاعف بودن به معنای دقیقاً دو برابر نیست که کسی بگوید من که دوازده ساعت کار میکردم حالا باید بیست و چهار ساعت کار کنم؛ نه، منظور کمی نیست، منظور کیفی است.
ممکن است شما فکرتان را به کار بیندازید، بهرهوری کارتان را ده برابر کنید. ممکن است شما نیتتان را اصلاح کنید، ممکن است شما تصمیم بگیرید به نواندیشی، بازنگری، اصلاح امور، ابتکار، ابداع و راه نو و اینها آثار چندین برابر برکارتان بگذارد. اینها بیجهت نیست، حقیقتهایی است که در پیشگاه خدای متعال وجود دارد. اینکه حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) میفرماید که شما سه تا تسبیحات اربعه بگوئید ثواب یک عمره دارد، زیارت حضرت اباعبدالله الحسین (علیه السلام) ثواب هزار حج دارد یا خداوند صدقات را مضاعف و ربا را نابود میکند، اینها حقیقت است.
ویژگی معصومین (علیهم السلام) این است که اراده آنها منطبق بر اراده خداوند متعال است، یعنی امام زمان (علیه السلام) میفرمایند "قلوبنا اوعیه مشیة الله"، یعنی قلب ما ظرف مشیت خداست. این است که معصومند، چون اصلاً کاری نمیکنند و به چیزی نمیاندیشند جز آنچه خداوند متعال میخواهد و چون عالم کامل به علم الهی و دین الهی و صاحب اراده کامل و انسان کامل هستند؛ بنابراین معصوم بودن آنها بدیهی است.
معصوم بودن یک چیزی نیست که خداوند متعال به ائمه اعطا فرموده، باشد بلکه معصوم بودنشان به خاطر انسان کامل بودن، عالم بودن و قلبشان ظرف مشیت الهی بودن است که معصومند، یعنی عملاً معصومند و حرفی که میزنند، حرف خداست و اینکه خدا واجب کرده که ما به حرف معصوم عمل کنیم، به خاطر این است که حرفی که معصومین علیهمالسلام میزنند همان حرف خداست و از اراده خدا برخاسته است.
اینکه ما تکالیف دینیمان را از ولایت اهل البیت میگیریم، فقها از قرآن کریم و روایات اهل بیت استنباط میکنند که تکلیف انسان در یک شرایطی چیست، به خاطر اینکه میروند ببینند در مشیت الهی چه آنچه در کتاب الهی آمده، چه آنچه بر مشیت الهی که در قلب معصومین جای داشته چه چیزی را نوشتهاند، چه چیزی را فرمودهاند، چه چیزی را امضاء و چه رفتاری کردهاند، در مقابل چه گفتار، عمل و کرداری، بر اساس آن مشخص میکنند که تکلیف ما این است، پس اینطور نیست که حالا یک کسی پیدا شود، بیحساب و کتاب و معلوم نیست از کجا آمده، دارد کجا میرود یا به کجا وابسته است، بخواهد حرف بزند، حکم بدهد، موضع و تصمیم بگیرد و خیال کند که درست است. این مربوط به معصومین است که قلوبشان ظرف مشیت الهی است و فقها هم باید از کلام آنها و قرآن استنباط و احکام الهی را صادر کنند و فرد دیگری هم حق این کارها را ندارد.
ما باید از سرچشمه همه چیز را بگیریم.باید همت مضاعف و تلاش کنیم، ببینیم که خدا چه میخواهد، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را چه چیز راضی میکند، نایب امام زمان امروز از ما چه میخواهد، جهتگیریمان و نقطه هدف را آنجا بگیریم و به خدا توکل کنیم، از او کمک بگیریم، همه نیرویمان را به کار بگیریم و به سمت هدف جهش کنیم؛ این میشود همت مضاعف.
کار مضاعف یعنی استطاعتمان را افزایش بدهیم و هرکس، هرطور میتواند استطاعتش را افزایش دهد. در روایات عمره آمده که هرکس در حرم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) انفاق کند خداوند دویست برابر به او پاداش میدهد و در روایت دیگری دیدم که هرکس در حرم خدا، در بیت الله الحرام انفاق بکند هزار برابر پاداش دارد؛ بنابراین اگر در میدان عبودیت خدا نیت و همت کردی هزار برابر کارت بهرهوری پیدا میکند و اگر در میدان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) همت کردی دویست برابر و اگر در میدان امام زمان(علیه السلام) اقدام کردی چندصد برابر میشود، اما اگر در میدان محیط کار خواستی خودت را نشان بدهی، خبری نیست و اگر در میدان فامیل و خانواده و غیره باشد بدتر در میدان نفس باشد نزول میکنیم.
این است که آدم جلوی چه عظمتی تعظیم بکند. قرآن میفرماید: «لله العزه و لرسوله و للمومنین» (منافقون / ٨) یعنی عزت مخصوص خدا و رسول و اهل ایمان است. این یعنی هر کس عزت میخواهد راهش این است. مهم این است که این همت و کار مضاعف با چه نیتی در چه میدانی، به سوی چه هدفی و برای تعالی چه نظامی و در راه تبعیت از چه کسی و برای عبودیت چه الهی باشد.
بركات خدا زیاد است. در این جهان همه چیز هست و هركس به حسب همّت خودش از آن استفاده میكند. یكی به اقتصاد میرسد و میگوید: كار درست است، بعضی به مقداری معلومات میرسند، میگویند: كار تمام است و ما از رفقا جلوتر هستیم. و این اشتباه انسان است. اگر میخواهید مقایسه كنید؛ با تمام بشر مقایسه كنید كه نسبت به آنها صفر هستید.
همّت عالی برای انسان مؤثر است و انسان را به چیزهای كم و علم ناچیز قانع نمیكند و موقعیت بلندی در دنیا و آخرت نصیب او میشود. این دنیا كه تمام شد، تازه اول كار انسان است. او را رها نمیكنند. انسان وقتی از دنیا میرود یا ظلمت محض است و یا موجود نورانی. اگر انسان نورانی باشد من احتمال میدهم یكی از سَترهای بشر در آن نشئه نور است. نور به طوری او را احاطه میكند كه خود نور، ساتر معایب او باشد. و اگر موجود ظلمانی باشد، عریان است و خودش خجالت میكشد.
|
همت عالي از ديدگاه قرآن و معصومين علیهم السلام |
در اخبار و احاديثي كه از معصومين سلام الله عليهم اجمعين رسيده ، از همت عالي مدح و ستايش زيادي شده و فرمودهاند : همچنان كه مرغ با بال و پر خويش پرواز ميكند ، انسان هم با صفت حميده بلند همتي ميتواند به مقاصد عاليه خود دست يابد.
در حديثي كه زينت بخش اين بحث شد، امام صادق عليه السلام ميفرمايد :
ارزش هر كس به مقدار نظر بلند و علوّ همت اوست شخصي از حضرت پيغمبر اكرم(ص) سؤال كرد يا رسول الله دو كبوتري كه در هوا در حال پرواز هستند ، كداميك از آنها نزد شما محبوب تر است؟
فرمودند آنكه بالاتر رفته و خود را به اوج زيادتر رسانده است.
در قرآن هم كه كلام خداست به اسبان تندرويي كه از كثرت سرعت از زير سم آنها موقعي كه به سنگ برخورد ميكنند برق جستن ميكند قسم ياد فرموده :
والعاديات ضجاً فالموريات قدحاً يعني قسم به اسبان تندرويي كه در اثر سرعت و شتاب صداي نفس و شكم هاي آنها از دور شنيده ميشود، و هرگاه سم اسبان به سنگي برسد در اثر سرعت از زير سم آنها برق ميجهد، و در آيه ديگر ميفرمايد:
فالسابقات سبقاً يعني به آن اسباني كه در ميدان مسابقه جلو ميروند ، وقتي كه حيواني تندرو و چالاك اينقدر مورد علاقه حضرت احدييت است كه باو قسم ميخورد، پس مؤمن متقي كه گل سر سبد عالم وجود است هرگاه داراي جاني گرم و همتي عالي گرديد به چه سرحدي از سعادت قدم خواهد گذاشت و نيز علي عليهالسلام ميفرمايد :
براي حيات شما قيمتي نميشود فرض كرد، پس او را ارزان از دست ندهيد جز با قيمت بهشت .
ابوريجان بيروني در پيگيري علم شهرت خاصي دارد، ميگويند در لحظات آخر عمرش يكي از فقها به عيادتش آمد با اينكه رشته تخصصي او فلسفه و رياضيات و جامعه شناسي بوده و منجم خوبي هم بود، از فقيه مسئلهاي در باره ارث پرسيد.
فقيه گفت الآن چه وقت اين مسئله است، گفت اين را هم بدانم و بميرم بهتر است؟
يا ندانم و بميرم ؟
